Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkinda Yönetmelik

Kanun Numarasi : 6197 Kabul Tarihi : 18.12.1953 Yayimlandigi Resmi Gazete : 24.12.1953 Sayi : 8591

BIRINCI BÖLÜM
Eczacilar

Madde 1-

Eczacilik; eczane, ecza deposu, ecza dolabi, galenik, tibbi ve ispençiyari mevat ve müstahzarat laboratuvari veya imalathanesi gibi müesseseler açmak ve isletmek veya tibbi ve ispençiyari müstahzarat ihzar veya imal etmek veyahut bu kabil resmi veya hususi müesseselerde mesul müdürlük yapmaktir.

Madde 2-

Türkiye Cumhuriyeti hudutlari içinde eczacilik yapabilmek için asagidaki vasiflari haiz olmak sarttir:

A) Türk vatandasi olmak;

B) Türkiye Eczaci Mektep veya fakültelerinden diplomali olmak veya yabanci memleketlerdeki eczaci mektep veya fakültelerinden diplomali olup da 3. madde geregince ilmi hüviyetini ispat etmis veya imtihani kazanmis olmak;

C) Diplomalari Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince tescil edilmis olmak;

D) Bu kanunun 4. maddesinde yazili hallerden biri bulunmamak.

Madde 3-

Yabanci memleketlerdeki eczaci mektep veya fakültelerinden diplomali olan Türk vatandasi eczacilar Türkiye'de sanatlarini yapabilmek için:

A) Program ve tahsil müddeti bakimindan Türkiye Eczaci Mektebi veya fakültelerine muadil olan yabanci eczaci mektep veya fakültelerinden diplomali iseler eczaci mektebi veya fakültelerince teskil edilecek bir jüri önünde ilmi hüviyetlerini ispat etmeye;

B) Tahsil müddeti Türkiye Eczaci Mektebi veya fakültelerinin tahsil müddeti kadar olmakla beraber tahsil programlarinda Türkiye Eczaci Mektebi veya fakültelerinin derslerinden bazilari bulunmayan veya bulunmakla beraber daha az bir müddet içinde okutulan veya müddet az oldugu halde tahsil programi ayni olan yabanci memleketler eczaci mektebi veya fakültelerinden diplomali iseler ayni sekilde kurulacak bir jüri önünde eczaci mektebi veya fakülteleri tarafindan ayrica tesbit edilecek bir programa göre imtihan vermeye;

C) Gerek tahsil müddeti ve gerek tahsil programlari Türkiye Eczaci Mektebi veya fakültelerinin müddet ve programlarindan eksik olan yabanci memleketler eczaci mektebi veya fakültelerinden diplomali iseler eksik kalan müddet ve programlarini Türkiye'de tamamladiktan sonra (B) bendinde bildirilen imtihani vermeye;

Mecburdurlar.

Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince bu gibilerin diplomalari ancak ilmi hüviyetin ispatindan veya imtihanin kazanilmasindan sonra tescil olunur.

Madde 4-

Asagida yazili haller eczacilik yapmaya manidir:

A) Yüz kizartici bir suçla mahkum edilmis olmak;

B) Alelitlak üç sene ve daha fazla agir hapis veya bes sene ve daha fazla hapis cezasiyle mahkum olmak;

C) Mesleki bir suçtan bir sene ve daha ziyade hürriyeti baglayici bir ceza ile mahkum olmak veyahut eczanesinde imal, ihzar veya tertip edilen ilaçlarla sattigi müstahzarlar veya sair eczayi tibbiyede sanatini kötüye kullanmak suretiyle isledigi bir suçtan dolayi bes sene içinde iki defa mahkeme karariyle meslek ve sanatinin tatili cezasiyle mahkum edilmis olmak;

D) Baska memleketlerde sanatini icradan menedilmis olup bu muamelenin hakli oldugu Icra Vekilleri Heyetince kabul edilmis olmak;

E) Sanatini yapmasina mani iyilesmez bir hastaligi bulunmak;

F) Sanatini yapmasina mani olacak derecede iki gözü rüyetten mahrum olmak.

Madde 5-

Eczane açmak istiyen, yahut eczanesini satmak ve yahut baska bir yere nakletmek istiyen eczaci bir istida ile Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletine ve Yahut alakali saglik ve sosyal yardim müdürlügüne ve yahut mahalli Hükümet tabipligine müracaat eder.

Yeniden eczane açmak istiyenler asagida yazili vesikalari da birlikte verirler:

A) Tasdikli nüfus kagidi sureti;

B) Tasdikli diploma sureti;

C) Hal tercümesi;

D) Mahkumiyeti bulunmadigina dair adli vesika;

E) Sanat yapmasina mani iyilesmez bir hastaligi veya rüyetten mahrumiyeti bulunmadigina dair rapor;

F) Dört aded fotograf.

Tamamlanan evrak üzerinde Saglik ve Sosyal Yardim Vekaleti tarafindan yapilacak tetkikat neticesinde en geç 30 gün zarfinda ruhsatname tanzim ve teblig olunur.

Madde 6-

Eczacilar asagidaki hallerde sanatlarini icradan menedilerek kendilerine verilmis olan ruhsatnameler Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince daimi olarak geri alinir:

A) Ruhsatname almak için ibraz edilen evrakin hilafi hakikat oldugu ve bidayeten eczaciliga mani bir halin bulundugu resmen tahakkuk ederse;

B) 4. maddedeki haller vukubulursa.

Madde 7-

Bir eczaci almis oldugu müsaadeden sarfinazar eder veya iflasina yahut hacrine hükmolunur veya vefat eylerse ruhsatname sakit olur.

Madde 8-

Vefat eden veya hacredilen veya meslek ve sanatinin icrasindan mütevellit devamli maluliyete duçar olan bir eczane sahibinin karisi veya kocasi veya çocuklari varsa eczanenin bunlar hesabina bir mesul müdürün idaresi altinda isletilmesine Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince ruhsat verilir. Bu suretle verilecek ruhsatnamelerden Harçlar Kanununa göre harç alinir.

Madde 9-

A) Bir eczanenin mesul müdür tarafindan mahcur namina idare edilmesi hacredilen eczaci hakkindaki hükmün ref'ine veya kendisinin vefatina;

B) Sanatin icrasindan mütevellit maluliyet dolayisiyle bir eczanenin mesul müdür tarafindan idaresi malul eczacinin ölümüne;

Kadar devam eder.

Ölen bir eczacinin karisi veya kocasi veya çocuklari namina mesul müdür tarafindan idaresi (5) seneyi geçemez.

Su kadar ki; ölen eczacinin çocugu bu müddetin hitaminda resit degilse resit oluncaya ve eczaci mektebine veya fakültesine girdigi takdirde bu tahsili bitirinceye kadar devam eder.

Madde 10-

Vefat eden eczacinin varisleri arasinda, kari, koca veya çocuk yoksa eczane bunlarin haricindeki mirasçilar tarafindan nihayet bir sene zarfinda tasfiye edilir.

Bu müddet içinde eczanenin bir mesul müdürle idaresi mecburidir.

Madde 11-

Bir eczaneyi devir veya satin alan kimse eczane açmak için bu kanunda yazili sartlari haiz oldugu takdirde, namina ruhsatname verilir.

Bu satislar Hükümet tabibinin huzuriyle ve noterlikçe yapilir.

Madde 12-

Devredilen veya satilan bir eczanede bulunan uyusturucu maddelerin satis ve devir muamelesinin mahallin en yüksek saglik amirine bildirilmesi ve istenilen malumatin verilmesi mecburidir.

Madde 13-

Bir eczaci eczanesini kapatmak veya nakletmek veya eczanesinin unvanini degistirmek isterse bir ay evvel mahallin en yüksek saglik amirine haber vermeye mecburdur.

Madde 14-

Asagidaki bentlerde gösterilen hususi eczanelerle ecza dolaplarinin açilmasina mahallin saglik ve sosyal yardim müdürlügü tarafindan usulü dairesinde müsaade verilir ve keyfiyet Vekalete bildirilir.

A) Içindeki hastalara ilaç vermeye mahsus hastane ve buna benzer müesseselerin eczaneleri;

B) Yalniz fakirlere parasiz ilaç verip hiçbir suretle para karsiligi reçete ile ilaç imal etmeyen belediye ve hayir cemiyetlerinin eczaneleri;

C) Eczane bulunmiyan yerlerde (Resmi veya serbest) eczacilar bulunmadigi takdirde, resmi veya serbest tabiplerin veya kendi subeleri dahilinde ilaç veren veterinerlerin ecza dolaplari;

D) Eczanesi bulunan merkezlerden 10 kilometre uzak olup da müstahdemlerine ilaç verilmesine lüzum görülen ziraat isletmeleri veya çiftlik veya sanayi müesseseleri ve mümasili tesekküllerin sahiplerinin ecza dolaplari.

(A) ve (B) bentlerinde yazili hususi eczanelerin bir diplomali mesul müdür eczacinin idaresinde bulunmasi sarttir. Bu takdirde mesul müdürlere ait müsaade veya ruhsatname Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince verilir.

D) bendinde yazili çiftlik ve müesseselerde ecza dolabinin açilmasi, ancak o mahallerde ecza dolabinin mesuliyetini deruhte edecek bir eczaci veya tabibin bulunmasina baglidir.

Madde 15-

Serbest eczane bulunmiyan yerlerde bu kanunla gösterilen umumi hükümlere tevfikan mesul müdür bulundurmak sartiyle belediye veya özel idareler eczane açabilirler.

Madde 16-

14. maddenin (C) bendindeki ecza dolaplari ile 15. maddede yazili eczaneler hakkinda verilen müsaade bu mahallerde bir serbest eczanenin açilmasi halinde kendiliginden hükümsüz kalir, ecza dolabi ve eczane kapatilir.

Resmi ve Devlete bagli tesekküllere ait eczaneler, bu mahallerde serbest eczane bulunmadigi takdirde bedeli mukabilinde halka ilaç satmaya veya tertip etmiye mezundur.

Madde 17- Memur veya asker olan kimse eczane açamaz ve bir eczanenin mesul müdürlügünü yapamaz.

Ancak tek eczaneli yerlerdeki eczanelere üç ayi tecavüz etmeyen nezareti bu kayittan müstesnadir.

Bir eczane sahibi olup da askerlik hizmetini yapmak üzere silah altina davet edilen veya mebus veya belediye reisi seçilen eczacilar bu vazifeleri devam ettigi müddetçe eczanelerini bir mesul müdür marifetiyle idare edebilirler.

Madde 18-

Bir eczacinin birden fazla eczane açmasi veya mesul müdürlügünü üzerine almasi yasaktir.

Madde 19-

Bir eczane sahibi eczanesi disinda ilaç tertip edemiyecegi ve mesleki disinda bizzat ticaret yapamiyacagi gibi ögretmenlikten ve seçimle elde edilen vazifelerden baska bir is de kabul edemez.

IKINCI BÖLÜM

Eczaneler

Madde 20-

Eczane binalarinin kaç kisimdan mürekkep olacagi ve laboratuvarlarin vasif ve sartlari ve içerlerinde bulunmasi lazimgelen alet ve saire ve eczanenin dahili hizmetleri Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince tayin ve tesbit olunur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ecza ve kimyevi maddeler

Madde 21-

Müesseselerde bulundurulan Türk kodeksine dahil ecza ve kimyevi maddeler Türk kodeksinde yazili vasif ve sartlari haiz olacaktir.

Madde 22-

Ambalajlari açilmis tibbi ecza ve kimyevi maddelerin saf olmamalarindan ve iyi muhafaza edilmemelerinden eczane, ecza deposu ve laboratuvar sahipleri ve mesul müdürleri mesuldür.

Madde 23-

Zehirli ve müessir eczanin muhafazasi ve müstehlike satisi bu husustaki kanun ve mevzuata göre yapilir.

Madde 24-

Reçete mukabilinde verilmesi mesrut olan ilaçlarin reçetesiz verilmesi ve zehirli ve müessir maddelerin eczanelerde toptan satilmasi yasaktir.

Madde 25-

Eczaneye imal edilmek üzere birakilan reçetelerin tadil veya tagyir edilmeden yapilmasi mesrut olup ilaçlarin ve reçetelerin (Fiyatlari üzerinde yazilmak suretiyle) aliciya verilmesi Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince tesbit ve ilan olunacak esaslara göre yapilir. Eczanelerde hazirlanan reçetelerin ilaçlarinda görülecek hata ve saireden dogrudan dogruya eczanenin mesul müdürü sorumludur.

Eczacilar muhteviyatinda yanlislik oldugundan süphe ettikleri reçetelerle kodekste yazili miktarlardan fazla eczayi ihtiva edip alti iki çizgi ile çizilerek ayrica imza edilmis olmiyan reçeteleri müdavi tabip ile temas etmeden imal edemezler.

Ancak müdavi tabip ile temas imkani bulunmiyan hallerde reçeteyi kodekste yazili azami miktarlara göre yapmakla beraber keyfiyeti mahallin en yüksek saglik amirine bildirirler.

Madde 26-

Eczanelerde günlük reçetelerin kaydina mahsus Saglik ve Sosyal Yardim Vekaleti tarafindan verilen örnege uygun olarak bastirilacak, mahalli saglik amirligince yaprak adedleri tasdik edilmis ve mühürlenmis, bir defter tutulur. Bu defterlerin bes sene müddetle muhafazasi mecburidir.

Madde 27-

Tabip veya veteriner hekimin adres ve diploma numarasini açik olarak göstermeyen, resmi veya hususi hastane, saglik merkezi, dispanser ve poliklinik yapan benzeri müesseselerin baslik ve poliklinik numarasini tasimiyan, okunmasi güç, sifreli yahut kodekste yazili dillerden baska dille yazilmis reçeteler imal ve ihzar olunamaz.

Madde 28-

Eczanelerde eczacilik ve ziraatte kullanilan kimyevi maddelerle sihhi malzeme, alati tibbiye ve tuvalet esyasindan maada esyanin müsteriye satilmak maksadiyle bulundurulmasi yasaktir.

Madde 29-

Acil tedavide kullanilan ve Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince tayin ve tesbit olunan maddelerin piyasada mevcut oldugu takdirde eczanelerde bulundurulmasi mecburidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Teftis

Madde 30-

Eczanelerle ecza depolari, ecza ticarethaneleri ve ecza imalathaneleri ve laboratuvarlari Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletinin murakabesi altinda olup her zaman teftise tabidirler.

Bunlarin senede en az iki defa teftisi mecburi oldugu gibi lüzum görüldügü sair zamanlarda dahi teftis olunur.

Madde 31-

Teftis, saglik müfettisleri veya saglik müdürleri ve yahut Saglik ve Sosyal Yardim Vekaleti veya müdürlügünce tensip edilecek resmi tabipler tarafindan yapilir.

Madde 32-

Teftise memur olarak müesseseye gelen ve hüviyetlerini ispat eden salahiyet sahibi memura ecza müessesesinin her tarafini ve defterlerini ve alet ve edevati ile ilaçlarini göstermeye ve teftise mütaallik olarak istenilen bütün malumati vermeye müessese sahibi veya mesul müdürü mecburdur.

Madde 33-

Müfettis veya salahiyet sahibi memur tarafindan teftis esnasinda görülen bozuk, magsus veya gayrisaf ecza ve kimyevi maddeler imha ve bir zabit varakasi yapilarak teftis varakasina raptolunur. Ancak bu nevi eczanin imhasina eczaci tarafindan itiraz edilirse bu gibi maddelerden alinacak üç nümune, eczaci ve teftisi yapan memur tarafindan beraberce mühürlenerek bir nümune eczane veya laboratuvarda birakilir, diger ikisi resmi bir tahlil müessesesine gönderilir. Eczacinin bu muameleden kaçinmasi halinde de keyfiyet bir zabitla tesbit olunur. Ayni maddenin geri kalan kismi mühürlenerek imhasi tehir ve kullanilmasi tahlil neticesine kadar menedilir ve teftis varakasina kaydolunup keyfiyet Vekalete bildirilir. Resmi tahlil müessesesinden alinacak cevaba göre karar vermek Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletine aittir. Teftisi yapan memur bazi maddelerin bozuk, magsus ve gayrisaf oldugundan süphe ederse ayni suretle muamele yapar.

Madde 34-

Teftisten dolayi vaki olarak sikayetlerin mercii Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletidir.

BESINCI BÖLÜM

Müteferrik hükümler

Madde 35-

Hastalik ve sair mazeretlerle eczanesinden ayrilan bir eczacinin bu ayrilis müddeti yirmi dört saati tecavüz ettigi takdirde mahallin en büyük saglik amirine bir yazi ile haber verilir. Ayrilis müddeti on bes güne kadar devam edecekse ikinci eczane bulunmayan yerlerde eczaneye; varsa resmi eczanenin eczacisi, yoksa mahallin serbest tabibi, bulunmadigi veya kabul etmedigi takdirde muvafakatleri ile Hükümet veya belediye tabibi nezaret eder, aksi takdirde eczane kapatilir.

Ikinci bir eczane bulunan yerlerde mesul müdür tayini kabil olmadigi takdirde eczane kapali kalir. Ayrilis müddeti on bes günden fazla sürecekse, eczane açik birakilmak istenildigi takdirde Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletinden izin almak ve bir mesul müdür tayin etmek mecburidir.

Madde 36-

Tabiplerin tertip ettikleri reçeteleri hazirlamak ve muhteviyatlarini müracaat sahiplerine temin etmek üzere birden fazla eczanenin bulundugu yerlerdeki eczanelerin gece ve pazar nöbetleri, mahalin en yüksek saglik amirinin tensibiyle halkin ihtiyacini temin edecek surette tanzim olunur.

Gerek nöbet ve gerekse tatil zamanlari için verilecek emirlere eczacilarin tabi olmasi mecburidir.

Madde 37-

Tabiplerin; eczanelerde hasta kabul etmeleri yasaktir. Ancak kaza ve ani bir tehlikeye ugrayarak eczaneye gelen veya getirilen kimselerin ilk tedavisinin yapilmasi caizdir.

Madde 38-

Her eczaci eczanesi mintakasi içindeki mahallerde oturan ve tababet yapan tabiplerin isim ve adresleriyle hangi saatlerde muayenehane veya evlerinde bulunduklarini gösterir mahallin saglik amirlerince tertip edilmis bir listeyi eczane içinde halkin görebilecegi bir mahalle asmaya mecburdur.

Madde 39-

Eczanelerde ihzar edilen reçetelerde yazili ilaçlarin fiyatlarini tesbit için en geç bir sene zarfinda Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince bir tarife yapilarak usulü dairesinde ilan edilir.

Bu tarifeler en az senede bir defa tetkik edilerek lüzum görülürse tadil ve ayni sekilde ilan olunur.

Ilaç fiyatlari hakkindaki sikayetlerin tetkiki Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletine aittir. Yapilan tetkik sonunda tarife üstüne çiktigi anlasilanlara yazili ihtar yapilir. Iki yazili ihtara ragmen bu hareketlerine devam eden eczacliar hakkinda mahkemece 44. madde hükmü tatbik olunur.

ALTINCI BÖLÜM

Cezalar

Madde 40-

Bu kanunda yazili usullere uygun olarak ruhsatname almaksizin birinci maddeye sayili yerleri açanlar üç aydan bir seneye kadar hapis ve 500 liradan 5000 liraya kadar agir para cezasiyle cezalandirilir.

Eger fiil eczacilik yapmak hakkini haiz olmayanlar tarafindan islenirse hapis cezasi alti aydan ve para cezasi da 1000 liradan eksik olamaz.

Her iki halde de mahkeme kararina hacet kalmaksizin bu gibi yerler mahallin en yüksek saglik amiri tarafindan derhal kapatilir.

Madde 41-

Bu kanunun 1. maddesinde sayilan yerlerde ambalajsiz veya ambalaji açilmis olarak bozuk veya zamani geçmis veya magsus veya gayrisaf ilaç ile ambalajli olsa bile zamani geçmis ilaç bulundugu takdirde bunlar müsadere ve imha edilmekle beraber bu yerleri bizzat idare eden eczaci ile bu kanunda yazili sebeplerle eczacinin bulunmamasi halinde bu yerlerde mesul müdürlük vazifesini ifa edenler (200) liradan (500) liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir.

Yukarda yazili halin tekerrürü takdirinde eczaci ile varsa mesul müdürü bir aydan bir seneye kadar hapis ve (300) liradan (1000) liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir ve müessese bir aydan bir seneye kadar kapatilir.

Madde 42-

Bu kanunun 1. maddesinde sayilan yerlerde ilaç halinde ihzar, imal veya tertip edilmemis olan bozuk veya magsus ecza ve kimyevi maddeler bulundugu takdirde, bunlarin hepsi müsadere ve imha edilmekle beraber bu yerleri bizzat idare eden eczaci ile bu kanunda yazili sebeplerle eczacinin bulunmamasi halinde bu yerlerde mesul müdürlür yapanlar (100) liradan (1000) liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilir.

Yukarda yazili halin tekerrürü takdirinde hükmedilecek para cezasi (500) liradan asagi olamaz. Ayrica müessesenin bir aydan bir seneye kadar kapatilmasina da karar verilir.

Madde 43-

Zehirli veya kimyevi maddelerle tibbi ecza ve müstahzarlarin müsaadesiz satilmasi yasaktir. Bunlari müsaadesiz satan veya satmak üzere dükkaninda bulunduranlar hakkinda Türk Ceza Kanununun 409. maddesi tatbik olunur ve bu gibi maddeler derhal müsadere edilerek o mahallin resmi hastanesine teslim edilir.

Ancak eczanesi bulunmayan yerlere munhasir olmak üzere Saglik ve Sosyal Yardim Vekaletince tesbit ve ilan edilecek müstahzarlar bu hükümden müstesnadir.

Madde 44-

Bu kanunda yazili olan yasaklara ve mecburiyetlere muhalif hareket edenler kanunda ayrica bir ceza gösterilmedigi ve fiilleri Türk Ceza Kanununa göre daha agir cezayi istilzam eylemedigi takdirde 100 liradan 500 liraya kadar hafif para cezasiyle cezalandirilir.

Madde 45-

Eczaneyi isletmeye basladiktan sonra mazeretsiz olarak ve mücbir sebepler disinda eczanesi olan yerlerde 30 gün, olmiyan yerlerde 10 gün müddetle eczanesini kapali birakan veya teftis sirasinda görülen noksanlarin tamamlanmasi için yapilmis iki yazili ihtara riayet etmiyen eczacilar 50 liradan 500 liraya kadar agir para cezasiyle cezalandirilir.

Madde 46-

Eczacilar ve Eczaneler hakkindaki 964 sayili kanunla buna zeyil 5320 sayili kanunun hükümleri mülgadir.

Geçici Madde 1-

964 sayili kanunun 51. maddesinden istifade ile eczanelerde hasta kabul ve muayene suretiyle icrayi tababet eyliyen doktorlar isbu kanunun yayini tarihinden itibaren bir ay içinde muayenehanelerini eczane disina nakle mecburdurlar.

Geçici Madde 2-

Lozan Sulh Muahedesine göre Türkiye'de eczacilik etmek müsaadesini almis olan eczane sahibi yabanci eczacilar bu kanun hükümlerine riayet etmek sartiyle sanatlarini icraya devam ederler.

Madde 47-

Bu kanun nesri tarihinde yürürlüge girer.

Madde 48-

Bu kanun hükümlerini Saglik ve Sosyal Yardim ve Adalet vekilleri yürütür.